Tam gdzie dzień noc spotyka czyli rzecz o Sapmi
niedziela, 02 lipca 2006
Górski Sami (chyba)

mánnodat/ vuossárga – poniedziałek

disdat/ disttat – wtorek

gaskavahkku – środa

duorastat –czwartek

bearjadat – piątek

lávvardat/ lávvordat – sobota

sotnabeaivi – niedziela

 

 

ođđajagimánnu – Styczeń

guovvamánnu – Luty

njukčamánnu – Marzec

cuoŋománnu – Kwiecień

miessemánnu – Maj

geassemánnu – Czerwiec

suoidnemánnu – Lipiec

čakčamánnu – Wrzesień

golggotmánnu – Październik

skábmamánnu – Listopad

 

 

nolla – zero

guokte – dwa

golbma – trzy

njeallje – cztery

vihtta – pięć

guhtta – sześć 

čieža – siedem

gávcci – osiem

ovcci – dziewięć

logi – dziesięć

 

 

giitu – dziękuje

juo – tak

sámegiella – język Sami

vahkku – tydzień

 

©1999–2003 Kimberli Mäkäräinen
All Rights Reserved.
5053 words in Sámi 27.11.2003

18:21, biala_sowa1 , Język
Link Komentarze (1) »
Skolt Sami - słowniczek

õhtt – jeden

kue´htt – dwa

kolmm – trzy

nellj – cztery

vitt – pięć

kutt – sześć

čiččâm – siedem

kääu´c – osiem

ååu´c – dziewięć


ođđee´jjmään – Styczeń

tä´lvvmään – Luty

pâ´zzlâšttammään – Marzec

njuhččmään (syn. pââ´zzmään) – Kwiecień

vue´ssmään – Maj

ǩie´ssmään – Czerwiec

suei´nnmään – Lipiec

på´rǧǧmään – Sierpień

čõhččmään – Wrzesień

kålggmään – Październik

skamm´mään (syn. vu'vrrmään) – Listopad

rosttovmään – Grudzień

 

vuõssarg – poniedziałek

mââi´bargg – wtorek

seärad – środa

nelljdpei´vv – czwartek

piâtnâc – piątek

sue´vet – sobota

pâ´sspei´vv – niedziela

18:19, biala_sowa1 , Język
Link Dodaj komentarz »
Inari Sami - słowniczek

aavis – gazeta

ahe – wiek

ákku – dziadek

cuábui – żaba

ohtâ – jeden

kyehti – dwa

kulmâ – trzy

nelji – cztery

vittâ - pięć

kuttâ – sześć

čiččâm – siedem

käävci – osiem

oovce - dziewięć

love – dziesięć

vuossargâ – poniedziałek

majebargâ – wtorek

koskokko – środa

tuorâstâh – czwartek

vástuppeivi – piątek

lávârdâh – sobota

pasepeivi – niedziela

uđđâivemáánu – Styczeń

kuovâmáánu – Luty

njuhčâmáánu – Marzec

cuáŋuimáánu – Kwiecień

vyesimáánu - Maj

kesimáánu – Czerwiec

syeinimáánu – Lipiec

porgemáánu – Sierpień

čohčâmáánu – Wrzesień

roovvâdmáánu – Październik

skammâmáánu - Listopad

juovlâmáánu – Grudzień

©2004 Kimberli Mäkäräinen
All Rights Reserved.
233 words in Inari Sámi 16.05.2004

18:15, biala_sowa1 , Język
Link Dodaj komentarz »
piątek, 23 czerwca 2006
Język

 Świadomość kulturowa Samów w Finlandii w dużym stopniu jest oparta na ich odrębnym języku. Używany przez Samów język lapoński, spokrewniony jest w gruncie rzeczy z fińskim i językami z grupy ugrofińskiej, występuje na obszarze Finlandii aż w trzech żywych do dziś odmianach, mimo iż stale posługuje się nim mniej niż 2 tyś. osób. Siedem dalszych odmian lapońskiego można spotkać wśród Samów w Norwegii, Szwecji i Rosji. Obecnie uczy się lapońskiego w szkołach, a prawo uznaje go na tych terenach za jeden z języków urzędowych. Są miejscowości, jak Utsjoki, gdzie po lapońsku mówi na co dzień prawie połowa mieszkańców.

ODMIANY:

 Odmiana górska. Najpowszechniej używaną odmianą lapońskiego jest język zwany górskim lub północnolapońskim. Posługują się nim Samowie z Utsjoki i Enontekiö, a także Samowie z Norwegii. Mówiąc o języku lapońskim na się zwykle na myśli właśnie ten.

    Zasady pisowni wciąż pozostają wątpliwe – na pewno jednak nie pisze się dokładnie tak, jak się mówi. Przykładowo słowo giitu „dziękuję” wymawia się z silnym przydechem jako gichtu. Z kolei słowo dat  brzmi raczej jak tach.

 Odmiana Inari. Używa jej jeszcze garstka Samów z okolic jeziora Inari, jest to jednak mowa wymierająca, rzadko spotykana w postaci pisanej.

 Odmiana Skolt. Rzadko już spotykana, używana przez około 600 Samów żyjących w wioskach Sevettjärvi i Nellim – prawosławnych uchodźców z zajętego po 1944 r. przez ZSRR regionu Petsamo. W dialekcie tym (fiń. kolttasaame) spotyka się szereg zapożyczeń z rosyjskiego.

 Źródło: Finlandia. Przewodnik Pascala 2004

 

13:21, biala_sowa1 , Język
Link Dodaj komentarz »