Tam gdzie dzień noc spotyka czyli rzecz o Sapmi
poniedziałek, 21 sierpnia 2006
Artykuł

W ostatnim National Geographic Traveler pojawił się artykuł o Laponii.

Koszt gazetki jakieś  9,95 zł.

środa, 09 sierpnia 2006
John Savio

John Andreas Savio

Urodził się w Finnmark , skończył szkołę i przez pewien czas uczęszczał do państwowej szkoły rzemiosł artystycznych w Oslo. Mieszkał w różnych okolicach Norwegii, przede wszystkim w najbardziej typowym lapońskim rejonie Finnmark. W roku 1932 miał wystawę w Trømso, w latach 1933 – 1934 przebywał w Paryżu, a wystawa jego prac tamże odbyła się w 1936 roku. Savio umarł w 1938, w wieku zaledwie trzydziestu sześciu lat. Pozostawił głównie drzeworyty i linoryty, ale posługiwał się też pędzlem i sucha igłą.


Znany norweski historyk sztuki Harry Fett pisał o nim:

„Sztuka Savia, tworzona tą samą prymitywną techniką jak drzeworyt Olausa Magnusa, jest czymś więcej niż tylko artystycznym przejawem etnograficznym u Lapończyków. Przedstawia ona także pewien społeczny obraz ludu, żyjącego w naszych czasach życiem prehistorycznym, bliskim zwierzętom i przyrodzie, a przez to daje artystyczny przyczynek do naturalnej i przemyślanej solidarności ludzkiego społeczeństwa. Savio zobrazował znaczną część Norwegii nie tak, jak ją widzą turyści i cudzoziemcy, lecz jaka jest w oczach mieszkańców.

Savio przez swą sztukę nie tylko rozjaśnił nam znaczną połać Norwegii, lecz i sprawił, że kraj staje się dla nas jeszcze droższy i niezastąpiony. Przybliżył nam lud pustkowia Finnmark .”

Savio Museum

Savio-museet
Street address: N-9900 Kirkenes, Norway
Mailing address: Kongensgate 10B, N-9900 Kirkenes, Norway
Telephone: 47 7899 9212
Fax: 47 7899 9383
E-mail: sigrunra@start.no
Contact: Curator
Opening hours: Details available on request



Źródło:

Savio
Savio 2

wtorek, 01 sierpnia 2006
Co o Laponii...

A o to, co o Laponii pisze Leksykon PWN „Europa. Regiony i państwa historyczne”

 

Laponia, kraina w północnej Europie, w północno-wschodniej części półwyspu Skandynawskiego i zachodniej części Półwyspu Kolskiego; około 400 000 km kw.; północna część należy do Norwegii, zachodnia do Szwecji, środkowa do Finlandii, wschodnia do Rosji. Największe miasta: Narwik, Tromsø (Norwegia), Gällivare, Kiruna (Szwecja), Rovaniemi (Finlandia), Murmańsk (Rosja). Wydobycie surowców mineralnych głównie rud żelaza (Kiruna, Gällivare), niklu i apatytów (Półwysep Kolski), miedzi, złota, srebra; eksploatacja lasów; pasterstwo reniferów; rybołówstwo; latem turystyka.

 

HISTORIA

Około VIII w. koczownicze plemiona Lapończyków zostały zepchnięte przez plemiona fińskie z południa na obszary Laponii. We wczesnym średniowieczu docierali tu poszukujący futer kupcy, zwłaszcza z Finlandii i Nowogrodu Wielkiego. W późnym średniowieczu były to tereny ścierania się interesów Nowogrodu i Szwecji. Od 1323 r Laponia wraz z Finlandią znajdowała się w granicach Szwecji. W 1595 r. traktat szwedzko-rosyjski w Täyssinä przyznał ją Finlandii (Szwecji), ściślej określając jej wschodnią granicę.

Dopiero od XVI – XVII w. postępowała chrystianizacja Lapończyków (luteranizm, prawosławie).

W 1751 r. układem w Strömstad uzgodniono podział Laponii między Norwegię (Danię), która otrzymała część północną, a Finlandię (Szwecję), z zagwarantowaniem jednak Lapończykom swobodnych wędrówek do Morza Barentsa na połowy ryb. W czasie wojny rosyjsko-szwedzkiej 1808-09 wschodnia Laponia została zajęta przez wojska rosyjskie i od 1809 r. wraz Wielkim Księstwem Finlandii znalazła się pod zwierzchnictwem Rosji.

Duże przyspieszenie gospodarcze szwedzkiej i norweskiej części (szczególnie Kirunie i Gällivare) przyniosła od końca XIX w. budowa linii kolejowej z Luleå (od 1884) przez Kirunę (1899) do Narwiku (1902).

W XII 1917 r. fińska część znalazła się w niepodległej Finlandii.

W okresie międzywojennym rozwinęła się znaczna emigracja zarobkowa z Finlandii do Laponii (prace leśne). Podczas II wojny światowej, po przystąpieniu Finlandii do wojny przeciwko Niemcom (IX 1944), wycofujące się wojska niemieckie spustoszyły L., szczególnie Rovaniemi.

19:46, biala_sowa1 , Kto to...
Link Komentarze (1) »