Tam gdzie dzień noc spotyka czyli rzecz o Sapmi
Blog > Komentarze do wpisu
Język

 Świadomość kulturowa Samów w Finlandii w dużym stopniu jest oparta na ich odrębnym języku. Używany przez Samów język lapoński, spokrewniony jest w gruncie rzeczy z fińskim i językami z grupy ugrofińskiej, występuje na obszarze Finlandii aż w trzech żywych do dziś odmianach, mimo iż stale posługuje się nim mniej niż 2 tyś. osób. Siedem dalszych odmian lapońskiego można spotkać wśród Samów w Norwegii, Szwecji i Rosji. Obecnie uczy się lapońskiego w szkołach, a prawo uznaje go na tych terenach za jeden z języków urzędowych. Są miejscowości, jak Utsjoki, gdzie po lapońsku mówi na co dzień prawie połowa mieszkańców.

ODMIANY:

 Odmiana górska. Najpowszechniej używaną odmianą lapońskiego jest język zwany górskim lub północnolapońskim. Posługują się nim Samowie z Utsjoki i Enontekiö, a także Samowie z Norwegii. Mówiąc o języku lapońskim na się zwykle na myśli właśnie ten.

    Zasady pisowni wciąż pozostają wątpliwe – na pewno jednak nie pisze się dokładnie tak, jak się mówi. Przykładowo słowo giitu „dziękuję” wymawia się z silnym przydechem jako gichtu. Z kolei słowo dat  brzmi raczej jak tach.

 Odmiana Inari. Używa jej jeszcze garstka Samów z okolic jeziora Inari, jest to jednak mowa wymierająca, rzadko spotykana w postaci pisanej.

 Odmiana Skolt. Rzadko już spotykana, używana przez około 600 Samów żyjących w wioskach Sevettjärvi i Nellim – prawosławnych uchodźców z zajętego po 1944 r. przez ZSRR regionu Petsamo. W dialekcie tym (fiń. kolttasaame) spotyka się szereg zapożyczeń z rosyjskiego.

 Źródło: Finlandia. Przewodnik Pascala 2004

 

piątek, 23 czerwca 2006, biala_sowa1

Polecane wpisy

  • Górski Sami (chyba)

    mánnodat/ vuossárga –poniedziałek disdat/ disttat – wtorek gaskavahkku – środa duorastat –czwartek bearjadat – piątek lávvardat/

  • Skolt Sami - słowniczek

    õhtt – jeden kue´htt– dwa kolmm –trzy nellj – cztery vitt – pięć kutt –sześć čiččâm– siedem kääu´c– osiem &

  • Inari Sami - słowniczek

    aavis –gazeta ahe –wiek ákku –dziadek cuábui– żaba ohtâ – jeden kyehti – dwa kulmâ – trzy nelji – cztery vittâ